Η αυτοεκτίμηση δεν είναι απλώς το να πιστεύει ένα παιδί ότι «είναι καλό». Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται την αξία του, τις δυνατότητές του και τη θέση του μέσα στις σχέσεις του. Χτίζεται σταδιακά μέσα από τις καθημερινές εμπειρίες, τις επιτυχίες, τις αποτυχίες και κυρίως μέσα από τον τρόπο με τον οποίο οι σημαντικοί άνθρωποι στη ζωή του το αντιμετωπίζουν.
Η αυτοεκτίμηση δεν χτίζεται μόνο με επαίνουςΗ συνεχής επιβράβευση δεν αρκεί από μόνη της. Ένα παιδί χρειάζεται να αισθάνεται ότι αγαπιέται και γίνεται αποδεκτό ακόμη και όταν κάνει λάθος ή δεν πετυχαίνει τον στόχο του.
Ιδιαίτερα βοηθητικό είναι να αναγνωρίζουμε την προσπάθεια, την επιμονή και τη στρατηγική του παιδιού αντί να επικεντρωνόμαστε αποκλειστικά στο αποτέλεσμα.
Αντί για «Είσαι πανέξυπνος», μπορούμε να πούμε: «Είδα πόσο προσπάθησες και ότι δεν τα παράτησες όταν δυσκολεύτηκες.»
Όταν οι γονείς προσπαθούν να προστατεύσουν ένα παιδί από κάθε αποτυχία, μπορεί άθελά τους να του στερούν την ευκαιρία να ανακαλύψει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει τη δυσκολία.
Μικρές απογοητεύσεις, λάθη και προσπάθειες που δεν πετυχαίνουν με την πρώτη μπορούν να γίνουν σημαντικές εμπειρίες μάθησης.
Το μήνυμα που χρειάζεται να λαμβάνει το παιδί δεν είναι «πρέπει πάντα να πετυχαίνεις», αλλά «η αξία σου δεν εξαρτάται από μία επιτυχία ή μία αποτυχία».
Οι μικρές ευθύνες που είναι κατάλληλες για την ηλικία του παιδιού το βοηθούν να αισθανθεί ικανό. Το να ντυθεί μόνο του, να οργανώσει την τσάντα του, να βοηθήσει στο σπίτι ή να προσπαθήσει να λύσει ένα πρόβλημα πριν επέμβει ο γονέας δημιουργεί εμπειρίες πραγματικής ικανότητας.
Η αυτοεκτίμηση δεν δημιουργείται μόνο από αυτά που λέμε στο παιδί. Χτίζεται και από αυτά που του επιτρέπουμε να ανακαλύψει ότι μπορεί να κάνει μόνο του.
Ένα παιδί χρειάζεται να γνωρίζει ότι η αποδοχή του δεν εξαρτάται από τους βαθμούς, τις επιδόσεις ή το αν είναι πάντα «καλό».
Χρειάζεται έναν ενήλικα που αναγνωρίζει την προσπάθειά του, του επιτρέπει να δοκιμάζει, το στηρίζει όταν δυσκολεύεται και του μεταδίδει ένα σταθερό μήνυμα:
«Πιστεύω σε εσένα, ακόμη και όταν εσύ δυσκολεύεσαι να πιστέψεις στον εαυτό σου.»
American Academy of Pediatrics — Building Blocks for Healthy Self-Esteem in Kids
American Psychological Association — Top Principles from Psychology for Families
American Psychological Association — Research on Process Praise and Self-Esteem
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη ψυχολογική ή ιατρική αξιολόγηση.
