Ανάπτυξη - Φανή Συντυχάκη | Παιδοψυχολόγος Ηράκλειο Κρήτης
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ανάπτυξη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ανάπτυξη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΝΕΥΡΟΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ


 Τα παιδιά δεν σκέφτονται, δεν μαθαίνουν και δεν αντιλαμβάνονται τον κόσμο με τον ίδιο τρόπο. Ο όρος «νευροδιαφορετικότητα» χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ποικιλία που υπάρχει στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος.

Διαφορετικός δεν σημαίνει λιγότερος

Η προσέγγιση της νευροδιαφορετικότητας μας καλεί να βλέπουμε διαφορές όπως αυτές που σχετίζονται με τον αυτισμό, τη ΔΕΠΥ ή ορισμένες μαθησιακές δυσκολίες όχι μόνο μέσα από τα ελλείμματα, αλλά και μέσα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τις δυνατότητες και τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.

Αποδοχή δεν σημαίνει ότι αγνοούμε τις δυσκολίες

Ένα παιδί μπορεί να διαθέτει σημαντικά δυνατά σημεία και ταυτόχρονα να χρειάζεται ουσιαστική υποστήριξη στην επικοινωνία, στη μάθηση, στην αισθητηριακή ρύθμιση ή στην καθημερινή λειτουργικότητα.

Η αναγνώριση της νευροδιαφορετικότητας δεν σημαίνει ότι όλες οι δυσκολίες είναι ασήμαντες. Σημαίνει ότι προσπαθούμε να κατανοήσουμε το παιδί χωρίς να περιορίζουμε ολόκληρη την ταυτότητά του σε μία διάγνωση.

Η υποστήριξη χρειάζεται να είναι εξατομικευμένη

Δύο παιδιά με την ίδια διάγνωση μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικές ανάγκες.

Το ερώτημα επομένως δεν είναι μόνο «ποια είναι η διάγνωση;», αλλά:

«Τι βοηθά αυτό το συγκεκριμένο παιδί να αισθάνεται ασφαλές, να επικοινωνεί, να μαθαίνει και να συμμετέχει;»

Οι λέξεις που χρησιμοποιούμε έχουν σημασία

Ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε για ένα παιδί επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο το αντιλαμβανόμαστε. Είναι σημαντικό να αποφεύγουμε γλώσσα που μειώνει, στιγματίζει ή παρουσιάζει το παιδί αποκλειστικά μέσα από τις δυσκολίες του.

Τι αξίζει να θυμόμαστε

Δεν υπάρχει μία μέθοδος που να ταιριάζει σε κάθε παιδί.

Η πραγματική συμπερίληψη αρχίζει όταν δεν ζητάμε από όλα τα παιδιά να προσαρμοστούν με τον ίδιο τρόπο, αλλά αναζητούμε τι χρειάζεται το καθένα για να μπορέσει να αναπτυχθεί.


Ενδεικτική βιβλιογραφία και πηγές:
American Academy of Pediatrics — A Primer on the Words We Use to Describe Autism
American Psychological Association — Disability and Neurodiversity
Pediatrics — First Do No Harm: Suggestions Regarding Respectful Autism Language

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη αναπτυξιακή, ψυχολογική ή ιατρική αξιολόγηση.

ΕΦΗΒΕΙΑ: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ


 Η εφηβεία είναι μια περίοδος κατά την οποία το παιδί αρχίζει όλο και περισσότερο να διαμορφώνει τη δική του ταυτότητα. Η ανάγκη για περισσότερη ανεξαρτησία δεν σημαίνει ότι οι γονείς παύουν να είναι σημαντικοί. Σημαίνει ότι ο τρόπος της σχέσης αρχίζει να αλλάζει.

Η ανάγκη για αυτονομία είναι μέρος της ανάπτυξης

Ο έφηβος θέλει να παίρνει περισσότερες αποφάσεις, να περνά περισσότερο χρόνο με συνομηλίκους και να έχει μεγαλύτερη ιδιωτικότητα.

Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο για έναν γονέα, αλλά η σταδιακή ανεξαρτησία αποτελεί φυσιολογικό μέρος της μετάβασης προς την ενήλικη ζωή.

Αυτονομία δεν σημαίνει απουσία ορίων

Οι έφηβοι εξακολουθούν να χρειάζονται σαφείς προσδοκίες και όρια, ιδιαίτερα σε θέματα ασφάλειας.

Η διαφορά είναι ότι όσο μεγαλώνουν μπορούν να συμμετέχουν περισσότερο στη συζήτηση για τους κανόνες και τις συνέπειες.

Ακούμε πριν συμβουλέψουμε

Πολλές φορές ένας έφηβος δεν αναζητά αμέσως λύση. Θέλει πρώτα να αισθανθεί ότι μπορεί να μιλήσει χωρίς να κριθεί.

Πριν δώσουμε συμβουλή, μπορούμε να ρωτήσουμε:

«Θέλεις να σου πω τι σκέφτομαι ή θέλεις απλώς να σε ακούσω;»

Η σύνδεση παραμένει σημαντική

Ακόμη και όταν ο έφηβος φαίνεται να απομακρύνεται, χρειάζεται να γνωρίζει ότι ο γονέας παραμένει διαθέσιμος.

Μικρές καθημερινές στιγμές — ένα γεύμα, μια διαδρομή με το αυτοκίνητο, μια κοινή δραστηριότητα — μπορούν να δημιουργήσουν χώρο για επικοινωνία χωρίς πίεση.

Τι αξίζει να θυμόμαστε

Ο στόχος της εφηβείας δεν είναι το παιδί να παραμένει εξαρτημένο από τους γονείς του, αλλά να αποκτά σταδιακά ικανότητα να σκέφτεται και να αποφασίζει.

Η σχέση δεν χάνεται όταν αυξάνεται η ανεξαρτησία. Χρειάζεται όμως να εξελιχθεί μαζί με το παιδί.


Ενδεικτική βιβλιογραφία και πηγές:
Centers for Disease Control and Prevention — Encouraging Teen Independence
Centers for Disease Control and Prevention — Understanding and Adapting to the Teen Years
American Academy of Pediatrics — How to Communicate With and Listen to Your Teen

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη ψυχολογική ή ιατρική αξιολόγηση.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: ΠΩΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΤΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ

 

Το να δημιουργεί ένα παιδί φιλίες, να συνεργάζεται, να ακούει, να περιμένει τη σειρά του και να διαχειρίζεται τις διαφωνίες είναι δεξιότητες που αναπτύσσονται σταδιακά. Δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο ούτε στον ίδιο χρόνο σε όλα τα παιδιά.

Οι κοινωνικές δεξιότητες μαθαίνονται μέσα από τις σχέσεις

Το παιχνίδι με συνομηλίκους δίνει στο παιδί ευκαιρίες να μοιραστεί, να διαπραγματευτεί, να αντιμετωπίσει μικρές συγκρούσεις και να κατανοήσει ότι οι άλλοι μπορεί να σκέφτονται ή να αισθάνονται διαφορετικά.

Οι γονείς λειτουργούν ως πρότυπα

Τα παιδιά παρατηρούν πώς μιλάμε, πώς ακούμε, πώς ζητάμε συγγνώμη και πώς επιλύουμε τις διαφωνίες μας.

Η καθημερινή οικογενειακή επικοινωνία αποτελεί ένα από τα πρώτα «εργαστήρια» κοινωνικών δεξιοτήτων.

Δεν χρειάζεται να λύνουμε κάθε διαφωνία για λογαριασμό τους

Όταν είναι ασφαλές, μπορούμε να δώσουμε στα παιδιά λίγο χρόνο να προσπαθήσουν να βρουν λύση μόνα τους.

Αν δυσκολεύονται, μπορούμε να τα καθοδηγήσουμε με ερωτήσεις:
  • «Τι νομίζεις ότι ένιωσε ο φίλος σου;»
  • «Τι θα μπορούσες να του πεις;»
  • «Υπάρχει λύση που να είναι δίκαιη και για τους δύο;»
Το ντροπαλό παιδί δεν χρειάζεται πίεση

Δεν έχουν όλα τα παιδιά την ίδια κοινωνική ιδιοσυγκρασία. Ένα πιο συγκρατημένο παιδί μπορεί να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να νιώσει άνετα.

Στόχος δεν είναι να γίνει το πιο κοινωνικό παιδί στην ομάδα, αλλά να αποκτήσει τις δεξιότητες που χρειάζεται για να δημιουργεί σχέσεις με τρόπο που ταιριάζει και στον χαρακτήρα του.

Τι αξίζει να θυμόμαστε

Οι κοινωνικές δεξιότητες δεν είναι απλώς «καλοί τρόποι».

Περιλαμβάνουν την επικοινωνία, την ενσυναίσθηση, τη συνεργασία, την επίλυση συγκρούσεων και τη δυνατότητα δημιουργίας και διατήρησης σχέσεων.

Όπως κάθε δεξιότητα, χρειάζονται χρόνο, εμπειρία, μοντελοποίηση και ευκαιρίες για εξάσκηση.


Ενδεικτική βιβλιογραφία και πηγές:
American Academy of Pediatrics — What Parents Can Do to Support Friendships
American Academy of Pediatrics — Communication Skills Start at Home
American Academy of Pediatrics — Healthy Mental and Emotional Development

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη ψυχολογική ή αναπτυξιακή αξιολόγηση.
Φανη Συντυχακη
+30 693 268 4840
Πεδιωτη 4, Ηρακλειο Κρητης.

Επικοινωνία